Hoe The Passion gemeenten helpt bij het bereiken van niet-kerkelijke mensen

di 20 mrt. 2018

Dit jaar wordt The Passion in de Bijlmer opgevoerd. Het muzikale evenement geeft kerken de kans om op allerlei creatieve manieren in contact te komen met niet-kerkelijke mensen. 

‘Als er een moment is om niet-kerkelijke mensen te bereiken, dan is dat wel tijdens The Passion’, zegt Marja Brak. In 2016 was zij er namens de Raad van Kerken Amersfoort bij betrokken toen het evenement in die stad werd opgevoerd. De samenwerkende kerken organiseerden destijds allerlei activiteiten. ‘Vooraf maakten we het tijdschrift Passie in Amersfoort met onder meer een vooruitblik op alle voorbereidingen en interviews met bekende inwoners en Maria-vertolker Ellen ten Damme. Dat was echt een knaller. Maar liefst zeventigduizend exemplaren werden verspreid met de plaatselijke huis-aan-huis krant.’ Bovendien bestelde de Raad van Kerken tienduizend boekjes met het paasverhaal uit de Bijbel in Gewone Taal, die bezoekers gratis konden ophalen in kerken die tijdens de Passion-dag opengesteld waren. ‘Dat liep geweldig. Duizenden mensen kwamen langs en namen een boekje mee.’
In sommige kerken konden bezoekers ook nog eten en voorbeschouwen; na afloop was er passiemuziek in de Sint-JoriskerkThe Passion viel op de dag van het overlijden van Johan Cruijff. Veel jongeren die nog nooit een voet in de kerk hadden gezet, maakten van de gelegenheid gebruik om voor hem in de kerk een kaarsje aan te steken en deelden dit op social media.

Prachtig divers

Ook in Leeuwarden werkten de kerken in 2017 samen om zich aan de duizenden bezoekers te presenteren. ‘Op die dag heb je de mogelijkheid om het paasverhaal goed te vertellen aan veel mensen’, vertelt Jan-Jaap Stegeman, predikant in de plaatselijke Grote Kerk. ‘In de Doopsgezinde Kerk was gedurende de hele dag een stiltegebed, en bezoekers konden er een oecumenische kruiswegstatie bekijken. Iedere meewerkende kerk had een afbeelding gemaakt. Het gaf een prachtig divers beeld.’
De Grote Kerk ligt centraal en was die dag in een stadswandeling langs religieuze plekken opgenomen. ‘We hadden er een kunstexpositie en een boekenstalletje opgesteld. Al met al namen er wel zeshonderd bezoekers een kijkje.’
In een grote buitenwijk projecteerde de protestantse wijkgemeente Camminghaburen de televisie-uitzending op een groot scherm in het kerkgebouw. Ongeveer zeventig rolstoelers, dove en slechthorende mensen maakten er gebruik van.

Event-gevoel

Kerken kunnen hoe dan ook aanhaken bij The Passion. Veel kerken nodigen leden en belangstellenden uit om samen de live-uitzending te bekijken. Bezoekers krijgen zo het gevoel een event bij te wonen. Gemeenteleden nemen vrienden en buren mee. Voor velen is dat een eerste kennismaking met het paasverhaal. 
Met eenzelfde educatief doel ontwikkelden Judith Kruit, jongerenwerker in Amersfoort, en Maria Berends, predikant in Leusden, in de aanloop naar The Passion 2016 interactief lesmateriaal met behulp van fragmenten uit vorige uitvoeringen. ‘Daarmee gaven vrijwilligers gastlessen aan in totaal zestig klassen op basisscholen in Amersfoort en omgeving’, vertelt Berends. ‘Het Paasverhaal kwam tot leven en de kinderen kregen zin om The Passion echt te gaan zien.’
Verschillende kerken organiseerden geïnspireerd door The Passion een eigen muzikale processie door het dorp met lokale optredens. In het Friese Burgum bijvoorbeeld werd op deze manier het paasverhaal heel laagdrempelig onder de aandacht van het hele dorp gebracht. Jolanda Paans-Spoelstra, predikant van de Protestantse Gemeente Burgum: ‘Samen met collega’s van twee andere kerken bewerkten we een bestaand script naar onze dorpssituatie, trokken met een eigen verlicht kruis door het dorp en speelden scènes op vier verschillende locaties, onder begeleiding van Nederlandse popmuziek, een koor en solisten uit het dorp. Het was een groot succes. In totaal kwamen er wel drieduizend mensen naar kijken.’

Rust en verstilling

Na afloop van The Passion kiezen sommige kerken juist voor rust en verstilling. Zoals in Biddinghuizen, waar leden van de Protestantse Gemeente en gelovigen van de St. Bonifatiusparochie, elk jaar na afloop eerst napraten en daarna een lange nachtwake houden. Dominee Margriet van de Bunt: ‘Het is klein en sober. In de avondbijeenkomst zijn we met ongeveer vijftig mensen, maar in de nacht blijven er zo’n tien mensen waken. We doorbreken de stilte met enkele meditatieve momenten, bijvoorbeeld met een korte tekst of een filmfragment. In de ochtend lopen we dan letterlijk de zonsopgang tegemoet en doen heel voorzichtig alsof het al Pasen is. Echt een mooi moment.’

TIPS

  • Betrek scholen in je programma. JOP heeft goed interactief lesmateriaal met fragmenten uit The Passion. Betrek de scholen wel in een vroeg stadium.
  • Zoek samenwerking met lokale kerken en voorkom versnippering door een centraal contactpunt te vormen. Houd activiteiten ook op een centrale, goed bereikbare plek.
  • Zorg voor activiteiten voor verschillende generaties. The Passion is leuk voor jongeren én voor veertigers en vijftigers. Maak er een evenement van op social media. Dat trekt ook mensen die niet zoveel meer met kerk hebben.
  • In veel gemeenten wordt op Witte Donderdag met een groep (jonge) mensen naar de live-uitzending van The Passion gekeken, dit jaar op 29 maart om 20.30 uur op NPO 1. Maar daar hoeft het niet bij te blijven. Op deze pagina staan drie werkvormen die het mogelijk maken om dieper in te gaan op het verhaal en de hoofdpersonen van The Passion. Op deze pagina is ook een voorbeeldscript voor het organiseren van een plaatselijke The Passion.

Dit artikel komt uit het maartnummer van woord&weg. Vraag hier heel eenvoudig een proefnummer aan.