TERUG
Levens beschouwing
Religie heeft een psychotische kern
Zon en Schild
Ze krijgen opdrachten van God of de duivel of denken dat zij als enige op de wereld het licht hebben gezien. Mensen met religieuze wanen zijn het contact met de werkelijkheid kwijt en construeren een waan om toch grip te krijgen op hun innerlijke verwarring,'' zegt Cor Arends, geestelijk verzorger op Zon en Schild.
door Joke Bosch

  

  

Vorige maand promoveerde hij op de relatie tussen psychose en religie. ,,Religie heeft een psychotische kern. Iedereen is er vatbaar voor.''


,,Psychiatrische patiënten zijn vaak boeiende mensen'', vindt Cor Arends. ,,Ze zijn eerlijk en open. Levensvragen liggen aan de oppervlakte en zijn goed bespreekbaar.'' Arends maakte studie van Anton T. Boisen, een Amerikaans predikant uit de vorige eeuw die last had van religieuze wanen. ,,Een waan hoort bij een psychose: een ziektebeeld met als kenmerk een sterk verlies van besef van de werkelijkheid. Het contact met de omgeving en jezelf gaat verloren.

Een waan is een manier om de verwarring beheersbaar te krijgen. Degene die de waan ontwikkelt, is er stellig van overtuigd dat deze werkelijkheid is. Een waan kan alle kleuren aannemen, van ‘ik ben alles' tot ‘ik ben niets'. Er is een glijdende schaal tussen een normale overtuiging en een waan. Ieder mens is er vatbaar voor. ‘Zou hij mij moeten hebben?' is een normale gedachte. Maar die gedachte kán dwangmatig worden. Een waan krijgt een religieus karakter als er een hogere macht in het spel is.''

 ,,Religie heeft een psychotische kern. Sommige geloofsovertuigingen komen dicht in de buurt van wanen. Het verschil is dat er in een geloofsgemeenschap altijd een kritisch moment is: je zekerheden kun je tegen het licht houden. Daarom zijn kerkgemeenschappen zo belangrijk ten opzichte van individuele geloofsbelevingen: ze zorgen ervoor dat er correcties plaatsvinden zonder dat je wordt uitgesloten.''

 ,,Als (geestelijk) verzorger moet je je afvragen welke betekenis je geeft aan de religieuze ervaringen van mensen die wanen hebben. Kun je ze wel religieuze ervaringen noemen? Uiteindelijk zeg ik nee. Wat wil God met ons? Dat we volledig opgaan in Hem? Of dat we verbonden zijn met elkaar en een gemeenschap vormen? Het laatste. Dus is een waan te zien als een vorm van lijden. De standaardaanpak bij mensen met wanen is zo snel mogelijk het contact met het dagelijks leven herstellen en de inhoud van de waan laten rusten. Maar dat laatste is niet goed. ‘Ik heb Jezus als mijn vriend altijd bij mij' is een waan waarover je inhoudelijk in gesprek moet.

Daarna moet je relativeren: je hebt de waan helemaal niet nodig als constructie voor je werkelijkheid. Jaren geleden sprak ik een vrouw die zwanger dacht te zijn van de Heilige Geest. Haar kind zou de tweede Messias zijn. Met de kennis van nu zou ik haar beter kunnen helpen. Ik zou ingaan op wat de Heilige Geest van haar vraagt. Ik zou zeggen dat Hij haar loslaat en haar lichaam niet zo bezet is als zij denkt. Zulke dingen kun je alleen zeggen in een vertrouwelijk relatie.

Daarom is het zo belangrijk dat je mensen met een psychose of waan nooit alleen laat. Relaties zijn wezenlijk voor herstel. Ook religie kan helpen. Het houdt een tegoed in. Religie is een soort voorraadschuurtje.''

 

 

 


bron: De Stad Amersfoort, kerkpagina Raad van kerken Amersfoort uitgave: 03 apr 2013
bericht nr. 14227 :  geplaatst op 03-04-2013 en 1966 maal gelezen


Geen gerelateerde berichten
Opties
Deel dit bericht met uw vrienden op sociale media

    Facebook   Bericht afdrukken  Bericht afdrukken